Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Başkanı Zou Ciayi'nin gerçekleştirdiği görüşmede, Banka ile Türkiye arasında hazırlıkları devam eden Çok Yıllı Ülke Programı'nın kapsamı ve ayrıntıları değerlendirildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılan açıklamaya göre Şimşek, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı Antalya'daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Zou ve beraberindeki heyetle görüştü.
Toplantıda, AIIB ile Türkiye arasında hazırlıkları sürdürülen Çok Yıllı Ülke Programı'nın (Multi-Year Rolling Pipeline) detayları masaya yatırıldı. 2027-2029 yıllarını kapsaması öngörülen program kapsamında taraflar, kendi önceliklerini paylaştı.
Türkiye'nin gündeminde bağlantısallık, yeşil ve dijital dönüşüm
Şimşek, görüşme sırasında yeni dönemde Banka ile yürütülecek işbirliğinde demir yolu ve bağlantısallık yatırımlarına, yeşil dönüşüm, yenilenebilir enerji ve elektrifikasyona, 5G, fiber altyapı ve veri merkezlerini içeren dijital dönüşüme, iklim değişikliğine dirençli tarım uygulamalarına, sağlık teknolojilerine ve sanayinin yüksek katma değerli dönüşümüne öncelik verdiklerini belirtti.
Söz konusu başlıkların ekonomi programının yapısal dönüşüm ayağıyla doğrudan uyumlu olduğunu dile getiren Şimşek, Asya Altyapı Yatırım Bankası tarafından sağlanacak finansmanın bu dönüşüm sürecini hızlandıracağını söyledi.
AIIB Başkanı Zou da Orta Koridor ve bölgesel ağlar başta olmak üzere demir yolu yatırımlarının Bankanın öncelikleri arasında bulunduğunu, bu tutumun Asya ile Avrupa arasındaki bağlantısallığı güçlendireceğini ifade etti.
Yenilenebilir enerji, dijital dönüşüm ve tarımsal sulamanın da Bankanın öne çıkan çalışma alanları olduğunu belirten Zou, Türkiye'de uygulanan ekonomi programının elde ettiği başarının, AIIB'nin Türkiye'deki proje portföyünü büyütmesinde kaldıraç işlevi gördüğünü kaydetti.
Türkiye, Bankanın ikinci en büyük finansman ortağı
Merkezi Pekin'de bulunan Asya Altyapı Yatırım Bankası, 2016 yılında kuruldu. Bankanın 111 üyesi ve 100 milyar dolar sermayesi bulunuyor. Kuruluşundan Eylül 2026'ya kadar Banka tarafından 43 ülkedeki 396 proje için 78,1 milyar dolar finansman onaylandı.
Türkiye, Bankanın 57 kurucu üyesi arasında yer alırken 2,6 milyar dolarlık sermaye taahhüdü ve yüzde 2,5 oy oranıyla 10'uncu en büyük hissedar konumunda bulunuyor. AIIB tarafından Eylül 2026 itibarıyla Türkiye'de 45 proje için toplam 9,4 milyar dolar finansman onaylandı.
Bu miktarla Türkiye, Hindistan'ın ardından Bankanın en yüksek tutarda finansman onayladığı ikinci ülke oldu. Türkiye'nin 6,2 milyar dolarlık aktif portföyü, Bankanın toplam aktif portföyünün yüzde 15,3'ünü oluşturuyor ve Türkiye bu ölçütte de ikinci sırada bulunuyor.
Öne çıkan projeler
Banka, Türkiye'de başta ulaştırma, enerji, finans, su, sağlık ve kentsel altyapı olmak üzere çeşitli sektörlerde kamu garantili veya garantisiz finansman sunuyor. Önemli projeler arasında ulaştırma alanında 1,5 milyar dolarlık İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi (INRAIL), 415 milyon dolarlık TCDD Demir Yolu Bakım ve Modernizasyonu ile 140 milyon avroluk Antalya-Alanya Otoyolu projeleri yer alıyor.
Enerji ve iklim başlıklarında ise 500 milyon dolarlık Sonuç Odaklı Su Verimliliği ve İklim Dayanıklılığı Projesi ile sürdürülebilir enerji ve iklim finansmanı programları bulunuyor.
Bunun yanı sıra ek finansmanla toplam büyüklüğü 800 milyon dolara ulaşan İstanbul Sismik Risk Azaltımı ve Acil Durum Hazırlığı Projesi, Antalya Havalimanı'nın genişletilmesine yönelik yatırımlar, yenilenebilir enerji projeleri ve finans kuruluşları üzerinden sunulan çok sektörlü finansman olanakları da öne çıkan çalışmalar arasında yer alıyor.
